Jeanine Laudy

LetterProfessor

INFO@JEANINELAUDY.NL

Vernieuwing in ’n achterhaald systeem

publieke-omroep-nlDat achterhaalde systeem waar ik het over heb, dat is de Nederlandse publieke omroep. En als u denkt ‘wat heeft dat met fietsen te maken?’: Niks. Dit is nou zo’n artikel dat eens niet over fietsen gaat. Maar ik breid mijn werkveld uit. Want toen ik dit weekend las over de ledenvergaderingen van de publieke omroepen, die akkoord gaan met alle fusieplannen, wilde ik daar meteen iets over schrijven.

(Voor de duidelijkheid; onderaan dit bericht, nog ónder de opties om het bericht te delen, staat de categorie waarin mijn berichten worden geplaatst. Staat er “Dit bericht is geplaatst in Jeanine Fietst Ook”, dan gaat het over fietsen. Maar wordt het bericht in de categorie “Jeanine Is Politicoloog” geplaatst, dan gaat het over politieke, of daaraan gerelateerde zaken. In de toekomst komen er misschien nog meer categorieën bij. Maar voor het merendeel blijf ik gewoon over fietsen praten hoor.)

Goed, de publieke omroepen. De VARA en BNN gaan fuseren, net als de KRO en de NCRV. En de AVRO gaat samen met de TROS. Nu is de KRO katholiek en de NCRV protestants-christelijk, maar in de huidige (seculiere) televisiewereld is het helemaal niet zo gek dat twee op geloof gebaseerde omroepen samengaan. Die andere vier waren al algemener van opzet, en de AVRO is zelfs officieel geen afkorting meer – de naam is momenteel ‘Algemene Omroepvereniging AVRO’.
Dat de publieke omroep wordt gereorganiseerd en dat ook zij hun steentje moet bijdragen in de bezuinigingen van de overheid spreekt voor zich. En dat je dan in plaats van ruim 15 kleine omroepen naar een kleinere verzameling aan grote omroepen gaat, lijkt dan best logisch. Maar waar ik nog niks over heb gehoord is of er iets wordt gedaan aan het achterhaalde systeem om zendtijd te verdelen op basis van het aantal leden. Bedenk eens hoeveel geld al die campagnes kosten om nieuwe leden te werven!

Nu moet ik eerlijk bekennen dat ik niet zeker weet of het geld dat de overheid aan de omroepen geeft ook wel naar die ledenwerving gaat. Want daar bestaat een heel ingewikkeld systeem voor. Geld dat omroepen binnenhalen uit andere inkomsten dan wat ze van de overheid krijgen, mag bijvoorbeeld niet in programma’s worden gestoken. Omdat dat oneerlijke concurrentie zou zijn. Daarom gaat dat op een andere manier binnengebrachte geld naar bijvoorbeeld nieuwe computers of het beheer van gebouwen (of bedrijfsfeestjes?). Maar ledenwerving is intrinsiek verbonden aan het bestaansrecht van de omroepen, dus het zou me niet verbazen als overheidsgeld daar wel voor mag worden gebruikt. En dat is natuurlijk heel erg zonde.

iplayerWant wie wil er tegenwoordig nog lid worden van een omroep? Ja, zogenaamd ‘tientjeslid‘, omdat het de omroepen zendtijd geeft. Maar niet meer uit overtuiging. Die discussie over de nutteloosheid van dit soort lidmaatschappen is al uitgebreid gevoerd en ik zal de argumenten hier niet opnieuw uiteenzetten. Feit is dat deze zendtijdverdeling een systeem is dat veel tijd en geld kost en dat er tegenwoordig vast veel betere manieren zijn om die zendtijd eerlijk aan de omroepen te verdelen. Als verdelen überhaupt de beste optie is. In mijn master-scriptie heb ik verdedigd dat het gebrek aan ontwikkeling binnen Uitzending Gemist – ten opzichte van BBC’s iPlayer – onder andere te maken heeft met het feit dat de publieke omroep zo versnipperd is. Daar heeft de BBC, als één grote organisatie, juist veel voordeel uit gehaald.Of het creëren van één grote publieke omroep de oplossing is, durf ik niet keihard te beweren. Maar wat ik wel weet is dat simpelweg fuseren niet voldoende is. Op de korte termijn scheelt dat misschien geld (hoewel bijvoorbeeld het AKN-gebouw door deze beslissing wel opnieuw moet worden ingedeeld), maar de publieke omroep als geheel blijft een achterhaald systeem. Waarom wordt er niet eens, alsof het een soort blanke lei is, naar dat grote geheel gekeken? Op deze manier kan er over een paar jaar wel weer een reorganisatiegolf worden doorgevoerd, want er blijft nog steeds ondersteunend personeel dat bij de verschillende omroepen (hetzij minder in aantal) dubbel werk doet. En ik vraag me af wat zo’n nieuwe hervormingsgolf zou doen met de kwaliteit van de publieke omroepen.
Ik hoop dat ik een beetje doemdenk en dat de publieke omroepen door deze fusies voorlopig gewoon weer zonder problemen verder kunnen gaan met hun programma’s maken. Want ik houd van de publieke omroep. En ik wil niet dat we teruggaan in zenders. Kunnen we op dat gebied niet ook even afkijken bij de BBC? Dan doen we er gewoon een zender bij!

Afbeelding: Spanje Blog/NPO en Daily Mail/BBC